الشيخ محمد رضا المظفر ( مترجم وشارح : على محمدى )

91

أصول الفقه ( شرح اصول فقه ) ( فارسى )

امارة و تطبيق عمل برطبق آن مصلحتى وجود دارد به اندازهء مصلحت واقع يا بيشتر كه - جبران‌كنندهء مصلحت واقعى است و جاى او را پر مىكند . مثلا اگر خبر واحد بگويد در زمان غيبت ظهر واجب است ولى در واقع جمعه واجب باشد اينجا تمام مصلحت مال جمعه است و برطبق مؤداى امارة مصلحتى حادث نمىشود يعنى در نماز ظهر مصلحت پيدا نمىشود ولى در نفس پيمودن اين راه و طى طريق برطبق امارهء مصلحت وجود دارد كه جبران‌كنندهء مصلحت واقع است عند - المخالفه . مثال عرفى : فرض كنيد در حرم حضرت معصومه عليها السلام گنجى وجود دارد كه هركس به حرم برود آن گنج نصيبش مىگردد . حال شما آدرس حرم را مىگيريد ، اينجا از دو حال خارج نيست يا آدرس صحيح بوده و شما را به حرم مىرساند در اين صورت آن گنج نصيب شما خواهد شد يا خطا بوده و بجاى ايصال شما الى الحرم شما را به على بن جعفر مىرساند در اينجا بر مبناى جمهور اماميه شما به هيچ گنجى نخواهى رسيد و بر مبناى اهل سنت اگر به مقصد ديگر هم به روى باز به همان اندازه گنج نصيب مىشود ولى بنا بر مبناى شيخ گنج شما در حرم است نه در على بن جعفر ولى اگر شما از اين آدرس متابعت كردى و اين راه را رفتى بر خود اين سلوك و رفتن شما مصلحت مترتب است و گنج به شما داده مىشود چه به حرم برسى و چه به على بن جعفر . 2 - چه عاملى باعث شد كه شيخ مصلحت سلوكيه را عنوان كند ؟ جواب : در مباحث حجة خواهد آمد كه عند الاصوليون بحثى درگرفته كه آيا جعل امارات و طرق از سوى شارع و حجة قرار دادن آنها بر مكلفين مختص به صورت انسداد باب علم است يا اختصاص به فرض انسداد ندارد بلكه برفرض تمكن از تحصيل علم هم حق داريم به مؤداى امارة عمل كنيم ؟ به عبارت ديگر آيا حجيت امارات مخصوص به زمان انسداد باب علم است يا اعم است و حتى در زمان انفتاح باب علم و دسترسى به معصوم هم حجيت دارند ؟ در آنجا گروهى برآنند كه حجيت امارات مختص به حال انسداد ولى اكثر علماء خير حجيت امارات اختصاص به حال انسداد ندارد بلكه در زمان انفتاح هم حجيت دارند ، دستهء اول به دستهء دوم اشكالاتى